Korekta publikacji naukowych – statystyki tekstu

Odpowiednie przygotowanie tekstów i korekta publikacji naukowych może pomóc czytelnikowi w zrozumieniu artykułów. To nie sztuka, to nauka! Poniżej przedstawiamy jeden z indeksów, który wykorzystując matematyczną formułę przybliża stopień skomplikowania tekstu. Przejrzystość tekstu jest niezmiernie ważdna dla czytelnika i bezpośrednio przekłada się na ilość cytowań.

W trakcie pisania publikacji naukowych z pewnością zwracacie uwagę na dwie statystyki swojego tekstu: ilość słów i ilość znaków. Niektóre czasopisma mają limity słów lub znaków (z lub bez spacji), do których należy się stosować, więc ten z góry narzucony wymóg jest jednym z powodów dla których sięgamy po ogólnie dostępne statystyki. Drugi powód dla którego nerwowo zerkamy na statystyki swojego artykułu, jest chęć przymuszenia się do pisania. Zwłaszcza, gdy goni nas termin zdania pracy.

“Jeśli dziennie napiszę 500 słów, to…”, “Do końca rozdziału brakuje mi tylko 300 znaków…”, “Jeszcze tylko 100 słów i idę do łóżka!”

Z pewnością próbowaliście się tak zmotywować do pracy nad artykułem naukowym 🙂

Ale czy długość tekstu, przeliczona na ilość słów lub znaków jest faktycznie najciekawszą statystyką artykułu, jaką możemy uzyskać?

O indeksie mglistości tekstu…

Robert Gunning, amerykański biznesmen, zaproponował w 1952 roku wykorzystywanie indeksu czytelności tekstu. Test ten został nazwany z angielskiego Gunning fog index, czyli dosłownie “indeks mglistości Gunninga”. Z uwagi na specyfikę, teksty w różnych językach powinny być oceniane przy użyciu zmodyfikowanego indeksu FOG. Podstawowa formuła wypracowana dla języka angielskiego wygląda natomiast w następujący sposób:

 FOG = 0,4 \left ( \frac{\mbox{liczba słów}}{\mbox{liczba zdań}} + 100 \left ( \frac{\mbox{liczba słów długich}}{\mbox{liczba słów}} \right ) \right ) (źródło formuly: Wikipedia)

Jak widać, indeks FOG bierze pod uwagę średnią ilość słów w zdaniach, czyli pośrednio stopień skomplikowania zdań, oraz średnie występowanie długich słów. Ten drugi parametr ma dużo większy wpływ na cały indeks. Długie słowa w tym wypadku dla języka angielskiego są definiowane jako te posiadające 3 lub więcej sylab. W przypadku języka polskiego wielu naukowców proponuje, by za słowa długie uważaś te mające 4 i więcej sylab.

Indeks FOG ma oczywiście swoje ograniczenia. Nawet krótkie słowa mogą być trudne, jeśli są rzadko wykorzystywane w języku, co może zaburzać działanie tej statystyki.

A jak można stosowac indeks FOG w praktyce?

Im wyższy indeks FOG, tym wyższy poziom edukacji należy posiadać, żeby zrozumieć tekst. Można to rozumieć dosłownie: wynik indeksu równy 12 jest na poziomie rozumienia osób, które ukończyły przynajmniej liceum (ukończyły 6 lat podstawówki, 3 lata gimnazjum i 3 lata liceum). Tekst o fog równym 6 zrozumieją osoby, które ukończyły przynajmniej podstawówkę.Teksty o fog równym lub wyższym niż 18 wymagają co najmniej wyższego wykształcenia.

Nie znaczy to jednak, że należy utrzymywać poziom publikacji naukowych na poziomie fog równym i wyższym 18. Wręcz przeciwnie. Łatwość przyswojenia tekstu będzie wzrastać wraz ze spadkiem indeksu fog. Nic nie stoi na drodze, żeby bardzo dobra publikacja naukowa opublikowana w czasopiśmie o wysokim Impact Factor miała poziom przejrzystości tekstu na poziomie np. 14. Nie będzie to uwłaczać naszym czytelnikom, a z pewnością podwyższy nasze szanse na cytowania i uznanie w świecie nauki.

Przeglądarkowa wersja algorytmu indeksującego według formuły Gunninga jest dostępna u nas na stronie.

Powrót na stronę główną.